Waxaynu
hadaba ka hadlaynaa qodobada laga rabo lamaanaha is guursaday , maanata waxaynu
soo qaadanaynaa qodobo dhawr ah oo aan ugu nasteexaynayo walaalkayga muslimka
ah ahna qodobada laga rabo inuu kula dhaqmo xaaskiisa ama gacalisadiisa uu la
wadaagayo nolosha.
Ninka
waxa looga baahanyahay inuu kula dhaqmo xaaskiisa cusub edeb iyo dhibkeeda oo
uu dulqaato, Ninku kolka uu guursado waxaa laga doonayaa inuu wax ka beddelo
dhaqankiisa iyo akhlaaqdiisa, kana gudbo dhallinyaranimadii iyo marxaladii uu
ku noolaan jiray kolkuu naftiisa uun mas'uul ka ahaa, uuna is dareensiiyo in
fal kasta oo ka dhacaa isaga uu u saameynayo gacalisadiisa uu la wadaagayo
nolosha cusub. Eebbe waxa uu Aayaddiisa Qur’aanka ku yiri:
(haweenkiinna
wanaag kula noolaada) waxa kale oo la soo wariyey in ninkii ku sabra edebdaro
ay gacalisadiisu samaysay uu illahay S.W.T. uu siinayo ajar la mida kii eebe
siiyey nabi ayuub cs markii uu ku sabray imtixaankii illahay, waxa kale oo
lasoo wariyey gabadhii ku samirta edebdaro uu sameeyey xabiiigeedu uu illahay
siinayo abaalmarin u dhiganta tuu siiyey Aasiya oo ahayd haweenaydii Fircoon.
Maanshalaah markaas miyaanay ahayn in aynu isku samirno oo aynu isku
dulqaadanosi guryaheenu u noqdaan guryo ku dhisan kala danbayn iyo raalida
illahay S.W.T?
Waxa
kale oo looga baahanyahay walaalkayga muslimka ah in uu xaaskiisa la kaftamo oo
uu la faraciyaaro, Kaftanka iyo faracayaarku way farxad geliyaan dumarka,
Rasuulkuna scw wuu la kaftami jiray haweenkiisa. Waxa la weriyey inuu Rasuulku
scw la baratami jiray Caaishah (RC) marka ay cararayaan oo ay marna ka
dheerayn jirtay, markuu asagu ka dheereeyana dhihi jiray tii hore u qaado.
Haddaba walaalkayga muslimka ah waxaa lagaa doonayaa in kolkuu haweeneydiisa la
joogo iska bibiiyo adadayga, ulana ciyaaro sidii inu carruur yahay, balse
markuu la joogo saaxiibadii uu muujiyo raggnimadiisa.
Kolka
uu ninku xaaskiisa u tegayo, waxaa sunno ah inuu ku billaabo magaca Eebbe iyo
duco. Ibnu Cabbaas (RC) waxa uu Rasuulka scw ka weriyey inuu yiri: Hadduu
midkiin kolka uu xaaskiisa u galmoonayo yiraahdo Allahayow shaydaan naga
fogee, waxaad na siisana ka fogee, hadday ubad isu dhalaan shaydaan ma dhibo
inshalaah.
Waa
inaad gabadhaada masruutaa oo aad u dhamaystirtaa wax kastoo ay u baahantahay
oo aad awoodo Rasuulku (Sallallaahu calayhi wasallam) wuxuu yiri: (Diinaar aad
Eebbe jidkiis Jihaad ku bixisay, diinaar aad Addoon xorayntiisa loogu haysto
siisay, diinnaar aad ruux sabool ah ku saddaqaysatay iyo diinaar aad xaaskaaga
siisay, waxaa ugu ajar badan ka aad xaaskaaga siisay). Xadiiska waxaa soo
saaray Muslim waxaana laga weriyey Abuu Hureyra.
Dumarku
badanaa waxay jecelyihiin in lagula hadlo hadalo macaan sida ( xabiibiti,
xayaati, qalbi,gacaliso,quruxeey iwm) ogowna hadaladaasi inay taabanayaan
gacalisadaada iyaduna ay kuugu gudayso abaalkooda.
Markaad
ka timaado shaqada ama suuqa u keen hadyad ay ku faraxdo, siiba waxay
jeceshay,una sheeg inaad u darsatay, inaad jeceshay iwm.
Caruurtaada
qaadqaad oo dhundhunko markaad suuqa ama meel kale ka timaado; iyada dhunko una
sheeg inaad ku faraxsantahay inaad u timi!
_______________________________
Nagala Soo xariir emailka
newbanaadir@hotmail.com
www.newbanaadir.com
